Raadslid Kees den Ouden: Houd de regie als je taken uitbesteedt

Zodra een gemeente meer taken uitbesteedt, krijgen raadsleden een andere rol vindt fractievoorzitter Kees den Ouden (Progressief Zoeterwoude). Met circa 8.000 inwoners staat gemeente Zoeterwoude in de top twintig van kleinste gemeenten van Nederland. Zoeterwoude besteedt daarom veel taken uit. Kees den Ouden: ‘Zorg dat je de regie houdt.’

Sinds vier jaar is Den Ouden fractievoorzitter van Progressief Zoeterwoude, een samenwerkingsverband van Groen Links, PvdA en D’66. Daarnaast is hij bestuurssecretaris in het voortgezet onderwijs in Rotterdam. Progressief Zoeterwoude bezet vijf van de dertien raadszetels. Het CDA heeft zes zetels, de VVD twee. Slechts drie partijen dus, die een aantal jaren geleden gezamenlijk kozen om een zelfstandige gemeente te blijven. Dat lukt doordat Zoeterwoude taken uitbesteedt aan andere gemeenten en aan adviesbureaus. Ook werkt ze met buurgemeenten samen op basis van gemeenschappelijke regeling, zoals in de Milieudienst West-Holland.

Besturen kleine gemeente wordt ingewikkelder

De trend om meer uit te besteden maakt het besturen van een kleine gemeente ingewikkelder vindt Den Ouden. ‘Voorheen stuurde je een relatief simpel apparaat aan terwijl je nu te maken hebt met veel professionelere diensten. Die zijn lastiger te beïnvloeden omdat je één van de tien of twaalf bestuursleden bent, en omdat er een stuk professionaliteit en deskundigheid tegenover je staat waarvan je het op inhoud niet wint. Dan moet je duidelijk zeggen wat je wel en niet wilt. Soms hobbel je mee en soms is er ruimte om eigen invulling te geven.

Zoeterwoude maakt gebruik van de vuilophaaldienst van gemeente Leiden en heeft als enige van de deelnemende gemeenten Diftar ingevoerd. 'Daar betalen we dan iets extra’s voor. Met de Milieudienst West-Holland werkt het net zo. ‘De Milieudienst is een samenwerking van gemeenten met een intergemeentelijk bestuur. Wij vragen deze dienst om milieucontroles uit te voeren en daarbij sturen we gericht. Zoveel uren maken we gebruik van jullie en daarvoor willen we dat je de volgende zwaartepunten aanbrengt. Financieel draagt iedere gemeente bij aan de dienst en ontvangt naar rato een aantal uren trekkingsrechten. Als je meer wilt moet je bijbetalen.’ Die financiering verschilt volgens Den Ouden niet veel van de werkwijze van interne diensten. ‘Onze gemeente werkt met programmabegrotingen, dus onze eigen mensen schrijven ook hun uren op bepaalde activiteiten.’

Voordeel zit in kwaliteit en niet in kostenbesparing

‘De verwachtingen over kostenbesparing doordat je taken uitbesteedt zijn wel eens te hoog gespannen. Het voordeel van uitbesteden zit vooral in kwaliteitsverbetering. Uitbesteden kan zelfs duurder zijn omdat je als gemeente ook mensen nodig hebt die opdrachten geven en de resultaten beoordelen. Als je die rol wilt waarmaken, heb je zelf ook deskundigheid nodig. Bij de milieudienst hebben we ons wel eens afgevraagd of we teveel hebben uitbesteed en te weinig kennis in huis gehouden. Dat is namelijk de afweging die je steeds moet maken.’

Gemeenten die straks verplicht uitbesteden aan RUD’s vrezen dat ze meer moeten betalen
‘Dat speelt bij ons nu bij de veiligheidsregio. Daar zitten branddeskundigen bij elkaar die erg zijn gefocust op inhoud. Uit oogpunt van brandveiligheid is hun beleid optimaal, maar ze worden minder gehinderd door de vraag of het nog betaalbaar is. Daar moet je tegenwicht aan bieden en dat is lastig. Sommige raadsleden zeggen alleen dat de kosten niet verder dan de inflatie mogen oplopen, maar ik probeer ook te kijken wáár het minder kan.’

Sturen op inhoud met wisselend succes

Dat sturen op inhoud lukt volgens Den Ouden met wisselend succes. ‘We hebben net een bestemmingspan landelijk gebied vastgesteld. Uit oogpunt van bewonersparticipatie verliep het optimaal. Met inspraakavonden en openbare raadsvergaderingen met minstens tien insprekers. Mensen benaderden de raadsleden individueel, heel democratisch, maar op een gegeven moment ontdek je dat je niet zozeer met hoofdlijnen bezig bent maar met tien individuele gevallen. Een heel ander voorbeeld: we hebben ooit een bestemmingsplan gekregen van een bureau waarin de volgende uitzonderingsbepaling stond: als ons bureau het goed vindt dan mag het, en anders niet. Dan zeggen wij: Ho, het bureau mag adviseren maar het college beslist.'

‘Inhoudelijk sturen vraagt meer van raadsleden. Het is alsof je van bestuurslid overstapt naar de raad van toezicht. Het is niet meer werk, maar je moet meer op hoofdlijnen zitten. Dat maakt het raadswerk anders en misschien wel leuker dan voorheen.’

Lees ook:
Behandeling Invoeringswet Wabo gepland op 9 maart

Abonneer nu op de gratis elektronische Nieuwsbrief Omgevingsvergunning.nl!

Geplaatst:	01-03-10 00:00
Door:	Redactie Omgevingsvergunning.nl
Bron:	Verslaggever: Judith Kars

Reageren?

Door: H.O. van der Kooi
Functie: oud-wethouder Zoeterwoude
Geplaatst: 05-03-10 10:18

In grote lijnen ben ik het wel eens met Kees den Ouden. Een kantekening wil ik plaatsen bij de Milieudienst West-Holland. Daar is de gemeente bijzonder op voorruit gegaan zonder dat de kennis afgenomen. Dat die kennis nu op een andere plaats zit is geen probleem. De ambtenaren uit Zoeterwoude zijn met hun kennis over gegaan naar de MDWH en één van hen is de accountmanager die het reguliere contact onderhoudt met de gemeente, dus zowel adviseur van de portefeuillehouder als overlegpartner van de collega's in Zoeterwoude. Het grote voordeel is dat nu over veel meer kennis kan worden beschikt dan in het verleden. Toen moest veel specifieke deskundigheid worden ingehuurd. De regierol van de raad is hierdoor niet aangetast omdat jaarplan en begroting van de MDWH altijd besproken kunnen worden in de raad en er een vertegenwoordiger van de raad in het algemeen bestuur zit. Wel is het noodzakelijk dat deze vertegenwoordiger goed moet worden aangestuurd door de raad.