Deelname waterschappen aan omgevingsdiensten niet vanzelfsprekend

Interview met Andy Krijgsman van de Unie van Waterschappen.

Realiseren gemeenten zich voldoende dat ze straks bevoegd gezag zijn over indirecte lozingen?
‘Volgens mij wel, de vraag is alleen of ze zich voldoende hebben voorbereid. Gemeenten en provincies worden straks bevoegd gezag. Ze moeten voldoende kennis hebben om een goede beslissing te nemen, de dossiers moeten goed overgedragen worden van de waterschappen naar provincies en gemeenten. Verder moeten ze hun nieuwe bevoegdheid in hun organisatie implementeren en samenwerking zoeken met de waterschappen’

Hoe hebben jullie de gemeenten voorbereid?
In diverse delen van het land zijn samenwerkingsconstructies ontstaan tussen gemeenten, provincies en waterschappen. Ik heb alleen twijfels of dit over de gehele linie goed loopt. Dat heeft te maken met de grootschaligheid van de operatie. De Waterschappen moeten afspraken maken met ruim 450 gemeenten en provincies.’ Afspraken die volgens Krijgsman variëren van ‘samengaan’ tot ‘samenwerken’.

Waternet in Amsterdam

Een voorbeeld van samengaan is het Waternet dat watertaken uitvoert in Amsterdam en een groot deel van provincie Utrecht en Noord-Holland. Waternet voert plannen uit voor het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, maar ook de waterplannen van de gemeente Amsterdam over drinkwater, grondwater en riolering. Krijgsman: ’Omdat al deze taken in één organisatie zitten, zoeken afdelingen elkaar makkelijker op.’

Samenwerkingsvormen

Het begrip ‘samenwerken’, vullen de waterschappen, provincies en gemeenten op heel verschillende manieren in. Krijgsman: ‘Er zijn provincies, gemeenten en waterschappen die met elkaar afspreken dat de deskundige het werk doet: een waterschap is deskundig op het gebied van waterbeheer en adviseert over een aanvraag. De gemeenten neemt op basis van het advies van een waterschap haar besluit. De maximale variant is dat een waterschap vergunningvoorschriften opstelt en dat de gemeente daarvan een integrale omgevingsvergunning maakt.’

Verschillende samenwerkingspakketten

Waterschap Rivierenland biedt haar 37 gemeenten verschillende samenwerkingspakketten aan: in de maximale variant kopen gemeenten zoveel mogelijk taken in bij Waterschap Rivierenland. In het andere uiterste verzorgen gemeenten hun vergunning steeds meer zelf. Het Waterschap begeleidt de gemeente in dit proces. Als het goed gaat, dan kan het waterschap haar adviserende rol steeds verder terugtrekken.

Het beschermen van het belang van het watersysteem met inbegrip van de bescherming van de  afvalwaterzuiveringsinstallaties van waterschappen staat voor Krijgsman voorop. De wijze waarop de waterschappen hun deskundigheid inzetten is volgens hem maatwerk. ‘Volgens de Europese wetgeving (kaderrichtlijn water) moet de waterkwaliteit vóór 2015 op verschillende plekken zelfs nog verbeteren. Het gaat ons erom die belangen te beschermen. In het Bestuursakkoord Waterketen 2007, hebben de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de Unie van Waterschappen, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en het Rijk afgesproken dat alle partijen in de waterketen hun bevoegdheid uitoefenen als waren zij één organisatie.

Omgevingsdiensten 


Het feit dat gemeenten een groot deel van hun milieutaken zal onderbrengen onder Regionale Uitvoeringsdiensten (RUD’s), stelt waterschappen ook voor een keuze. Krijgsman: ‘Waterschappen moeten kiezen: volledig samengaan met omgevingsdiensten of alleen samenwerken. De schaalgrootte van een waterschap is te vergelijken met die van een veiligheidsregio en dat zou een reden kunnen zijn om samen te gaan. (redactie: minister Cramer heeft een voorkeur voor een omvang van RUD’s die vergelijkbaar is met veiligheidsregio's). Bovendien moeten waterschappen bepalen of ze voldoende kritische massa hebben om het bevoegd gezag te adviseren en om te handhaven.’

Heeft Krijgsman een advies aan de Waterschappen?
‘Waterschappen moeten bewust hun keuze maken. Eigenlijk hebben ze meer met de waterstaatswetgeving te maken dan met omgevingswetgeving. Wij hebben een waterkeringszorg zoals de zorg voor de dijken, we zijn verantwoordelijk voor het waterpeil en we hebben onze grondwatertaken. In deze taken hebben we vooral te maken met partijen als Rijkswaterstaat en provincies.

Als je gaat deelnemen aan de Regionale Uitvoeringsdiensten, loop je risico dat je verder weg komt te staan van deze partijen. Er zijn waterschappen bij wie 80 procent van hun werk voortvloeit uit de Waterstaatswetgeving. Die moeten afwegen of het verstandiger is om in het waterspoor te blijven werken en daarnaast goed adviseur te zijn voor hun omgevingstaken.’

Meer nieuws over Water
Nieuwsrubriek Water

Abonneer nu op de gratis 2-wekelijkse elektronische Nieuwsbrief!