Vergunningsvrij bouwen: de burger loopt meer financiële risico’s

‘De burger moet bij vergunningsvrij bouwen, vooraf goed uitzoeken of zijn bijgebouw voldoet aan de voorschriften. Anders staat hij voor onverwachte kosten, wanneer bij controle blijkt dat hij maatregelen moet nemen om aan de bouwregels te voldoen.’ Dit zegt Jon van den Elst. Hij is bureauhoofd van bouw- en woningtoezicht in de gemeente Zutphen.

Een bouwwerk waarvoor geen vergunning nodig is, wordt pas getoetst tijdens of na de bouw. Een melding voorafgaand aan de bouw is niet meer nodig. Als er al een controle plaatsvindt, komen gebreken pas tijdens of na de bouw aan het licht. Zo werkt de huidige praktijk van vergunningsvrij bouwen en zo staat het ook in het Ontwerpbesluit omgevingsrecht (Bor), dat op 29 juni wordt besproken in de Tweede Kamer. Van den Elst: ‘Het risico op extra kosten loopt de burger nu dus ook, alleen kunnen deze kosten straks aanzienlijk oplopen, doordat de Bor grotere bouwwerken vergunningsvrij toestaat.’

Geen tijd
Zal de slimme burger zijn tekeningen niet liever naar de gemeente sturen om financiële risico’s te voorkomen? ‘Ik denk niet dat een gemeente geld heeft om burgers een dergelijk service te bieden,’ reageert Van den Elst. ‘Omdat het aantal vergunningen afneemt, zullen de legesinkomsten ook teruglopen. Men kan altijd informeren of voor een bouwwerk wel of geen vergunning nodig is. Maar we zullen de tekeningen niet inhoudelijk beoordelen, zoals dat bij een bouwvergunning, want dat kost veel tijd.’

Voordelen burger
Ondanks de financiële risico’s, denkt Van den Elst dat veel burgers blij zijn wanneer ze geen vergunning nodig hebben voor hun verbouwing. ‘Ik zou ook blij zijn. Je hoeft geen leges meer te betalen, dat scheelt al gauw een paar honderd euro. Verder zijn er geen moeilijke tekeningen meer nodig en kun je met bouwen beginnen wanneer je maar wilt. Wellicht door de recessie, zien we de aanvragen voor lichte bouwvergunningen en de vergunningsvrije bouwwerken toenemen. De grotere projecten nemen af. De financiële gevolgen van een aanpassing van je huis zijn makkelijker te overzien dan wanneer je een nieuw huis koopt en je het huidige nog moet verkopen.’

Verstedelijkt beeld
Het ontwerp-Besluit omgevingsrecht (Bor) verruimt de mogelijkheden voor vergunningsvrij bouwen aanzienlijk. Op dit moment mag je zonder vergunning een bijgebouw in je achtertuin plaatsen van maximaal 30 vierkante meter. Bij de erfgrens mag je maximaal 10 vierkante meter bouwen. Het ontwerp-Bor staat echter een bijgebouw toe van maximaal 100 vierkante meter, mits niet meer dan de helft van de tuin wordt bebouwd. Ook een recreatief verblijf van maximaal 70 vierkante meter behoort tot de mogelijkheden. In dat geval kunnen achtertuinen meer worden dichtgebouwd en geeft dat wellicht een meer verstedelijkt beeld. Overigens moeten vergunningvrije bouwwerken gewoon aan alle bouw-, milieu- en brandtechnische voorschriften voldoen.

Burentwist
Een veelgehoorde klacht wanneer buren een bouwwerk plaatsen, is dat mensen zon-/daglicht verliezen of privacy. 'Aangezien dat privaatrechtelijke zaken betreft, mogen wij daar in normale gevallen geen rekening mee houden. Vaak is er echter een ontheffing van het bestemmingsplan nodig en in dat geval moeten we wel rekening houden met dergelijke bezwaren. We weten namelijk dat een rechter die aspecten ook extra meeweegt. Bij vergunningsvrij bouwen spelen bestemmingsplanvoorschriften geen rol, maar dan kan zich een strijd ontspinnen tussen twee buren.'

Verscheidenheid
‘Hoe meer je zonder vergunning mag bouwen, hoe meer verscheidenheid ontstaat in de woonwijk. Let maar eens op in nieuwbouwwijken. Mensen stemmen het ontwerp van hun dakkapel minder af op de dakkapel van de buren. Daardoor krijg je een rommeliger straatbeeld, want dakkapellen zijn goed zichtbaar vanaf de straat. Of je dat een probleem vindt, is een kwestie van smaak, ik vind het jammer. De oorzaak is dat we bij vergunningsvrij bouwen alleen kunnen optreden wanneer er excessen ontstaan, terwijl een bouwvergunning moet voldoen aan redelijke eisen van welstand. Cru gezegd is er pas sprake van een exces wanneer “de leek” iets ook buitensporig vindt.

Slaapkamer op zolder
Van den Elst geeft een praktijkvoorbeeld: ‘Stel iemand plaatst een bijna gevelbrede dakkapel op zijn zolder, om een slaapkamer te maken. Daarvoor heb je geen vergunning nodig, mits je niet aan de straatzijde bouwt. Wel moet deze verbouwing voldoen aan het Bouwbesluit. Dit besluit schrijft voor dat, om blootstelling aan rook bij brand te voorkomen, de loopafstand tot de voordeur, maximaal 15 meter mag zijn. Wanneer de burger pas tijdens de controle van de gemeente hoort dat hij speciale rookmelders moet aanbrengen of een andere vluchtroute moet maken, komt hij voor behoorlijke kosten te staan.’

Ingewikkelde maten
Het is voor een leek ook niet eenvoudig uit te zoeken wat wel en niet mag. Een losse greep uit de voorwaarden: een bijgebouw dat deels op de erfgrens staat, mag een daknok van maximaal 4,5 meter hebben, maar de werkelijk toegestane hoogte hangt af van de hoogtes van het hoofdgebouw en de eerste woonlaag. Wanneer een bijgebouw voor een deel op de perceelgrens staat, mag dat gedeelte maximaal drie meter hoog zijn. Tenminste, wanneer dit bijgebouw op meer dan vier meter van het hoofdgebouw staat. Verder moet de afstand tot de perceelgrens van bovenaf worden berekend, en niet vanaf de buitenmuur. Dit betekent dat een overhangende dakrand invloed heeft op de afstand tot de perceelgrens… Duizelt het al?

‘VROM geeft handige stroomschema’s, waarmee je kunt uitzoeken of je een vergunning nodig hebt. Maar toch blijft het lastig: je hoeft maar één vraag verkeerd te interpreteren en je komt uit op vergunningsvrij bouwen, terwijl dat feitelijk niet klopt. Wanneer wij dat tijdens een controle constateren, moeten mensen alsnog een vergunning aanvragen zodat een illegale situatie wordt gelegaliseerd. In het ergste geval heeft men een niet-vergunbare situatie gecreëerd en moet het gebouw worden afgebroken.’

Verschuiving van taken
‘Als deze Bor wordt ingevoerd zullen we minder vergunningen verlenen, VROM schat zelfs een afname van 57 procent. Wel zullen we meer buitencontroles doen’, zo verwacht Van den Elst. ‘Bijvoorbeeld door vaker wijkcontroles te houden, en door luchtfoto’s te bekijken.’

Meer nieuws over Vergunningsvrij bouwen
Nieuwsrubriek Vergunningsvrij bouwen

Abonneer nu op de gratis 2-wekelijkse elektronische Nieuwsbrief Omgevingsvergunning.nl

Geplaatst: 29-06-09 00:01

Door: Redactie Omgevingsvergunning.nl

Bron: Verslaggever: Judith Kars

Reageren?

Door: d vissers
Functie: ambtenaar bd
Organisatie: klu
Geplaatst: 23-06-11 14:30

ik zie door de bomen het bos niet meer.ik heb nperceel van 650 vierkante meter .achter opde perceelsgrens heb ik 8 jaar geleden met vergunning ngarage gezet van 75 m toen was er nog nstuk van 17 . nou heb ik dat bij de garage getrokken en maakt de gemeente problemen. wat nu ,zou u mij het eea uit kunnen leggen.

bvd